|
 |
|
Don Quichote in energy land
Vous trouverez ici un ensemble de texte en anglais et en flamand rédigés par les élèves de l'IOLV van Vreugde suite à la visite de divers sites en Grande-Bretagne en lien avec l'énergie. Intéressantes réflexions...
Don Quichote in energy land (en anglais) |
| |
Six o’clock. The alarmclock. Outside dark and cold, but inside the central heating makes life comfortable, and the cold light at the bathroom mirror is once again merciless. Some fresh fruit juice, straight from the fridge, makes life bearable. The voice from the radio. The smell of coffee, and roasted bread.
Ever thought about what makes all this possible? Electricity. Energy. It flows through mysterious veins into our houses, and sheds light on whatever was dead and dark before, gameboy or portable, cooker or refrigerator, ladyshave or toothbrush.
Where does it come from? Will there ever be an end to it?
Questions, to which the students of 5 and 5 mtwe wanted to find an answer, with their teacher of physics, mrs Dewulf.
The debate on energy is everywhere. The Kyototreaty compells us to reduce the emissions of CO2. So no more heavily polluting power plants on coal, no more oil tankers sinking at the green coast of Galicia. But what then? Where are we going to get our energy from?
Some time ago, the sky seemed the limit. Clean nuclear energy was the solution. Unfortunately, someone had forgotten to read the small print : nuclear waste remained lethal for thousands of years. And there was the risk of accidents – remember Three Miles Island or Tsjernobyl. Then there were the alarming statistics on miscarriages and lucemia near Sellafield in Engeland. So politicians all over Europe, and also in Belgium, decided to close down nuclear plants..
So the green boys and girls turned towards wind energy, and watched Denmark, which gets between 10 and 15 % from this never-ending source, with awe. But who wants to have a mill in his backyard? There were protests of the tourist sector at the sea-side, and ornithologists complained too many birds would be chopped into Chinese food…
So, some optimists turned at the sun. But will there ever be enough sun in these grey countries of the north? And how can we stock the solar energy of the summer for the cold days of the winter?
Or should we use tidal energy? Or bio-gas? Or will there be another solution?
So far, we haven’t found the miracle solution – and we’re running out of time…
Shouldn’t we re-think lots of things in our society? Think of mobility – how often are we not alone in our car? Don’t we use the car for distances that we could have done by bike? Why do we need trucks to bring the raw material to one site, the half finished product to another, and the final product again somewhere else?
So, with the students we wanted to probe into these matters. We didn’t want to provide answers: how could we, when even scientists can’t come up with them?
We started with a field trip to England and Wales. There, we wanted to visit the
Centre for Alternative Technology in Mid-Wales, a hydro power station in Snowdonia and a nuclear plant in the south of England. We added a trip to Stratford, Oxford, a walk in the mountains… This is what our students wrote :
Stratford is especially known as the birthplace of William Shakespeare and of course we visited his birth-house, where he also spent a arge part of his youth. We first went to an exhibition concerning the life of Shakespeare and afterwards we visited his house; there we got a lot of information about the habits of that time. After we had visited the house we had some time off, so we could discover Stratford. It is a beautiful and very snug town with lots of lovely houses and shops. In one of the shops I bought a little present for my parents: a very beautiful painting of the birth house of Shakespeare. In know for sure they will be very pleased with it! This little town has conquered my heart and I certainly will visit it again, perhaps with my parents next summer.
After we had found our bedroom, I helped with the food, while the others went for a walk on the beach. That was fun. We didn’t have any good knives so the cutting of the vegetables was a bit difficult, but we made it. And I learnt some things: now I know that the purple things are called aubergines… The spaghetti was getting ready when the others came back. They told us that Jo, Thijs and Christophe had swum in the sea! The water was ice-cold, but you know how boys want to show off! After our delicious evening meal, Chistophe and Griet had prepared an evening activity. I really enjoyed that: my singing gave our group lots of points… |
When we arrived at the Centre for Alternative Technology, we saw a sort of little village. The guide told us it had been a little village where some people had wanted to live and produce their own energy, but when they realized the problem was a world problem, they began research on a larger scale, and turned it into a visitor centre. We saw all kinds of houses made of clay, straw, lime, project about the different ways of making compost and different examples of how to save and produce green energy. There was isolation, hydropower, wind power, compost, solar panels, … We were shown some really interesting things that were easy to integrate in our daily life.
|
After this interesting visit mister George had the splendid idea to go for a walk for an hour or so. So off we went, into the hills of Wales, which were magnificent. An hour and a half later, some people were getting tired. But nine of the jolly students and mister George wanted to go on and told the rest they would be back a little bit later because they wanted to take another path down. So the nine jolly ones and mister George started their adventure. After an hour walking it started getting dark. So mister George decided to turn back but not by following the path but going straight down the hill. Some of the jolly ones are still bruised from falling and sliding down…. But everything ended fine and we walked satisfied towards the coach.
The whole drive, from the youth hostel to the power station, we had an amazing view. There was so much to see. The mist hanging between the hills, the lakes, little springs, rivers and the sun shining on everything. And wherever you looked, you saw sheep, even on the steepest slopes. How did they get up there, and how come they don’t fall off? I have no idea. But it’s a lovely sight: like a hill with little flocks of snow.
 |
One landscape after the other passed before our eyes. I didn’t know Wales was this beautiful. When we arrived at Llanberis, we started a guided tour. What they do there is producing electricity out of clean sources. When a lot of electricity is needed, for instance between 7 and 9 in the morning, or at 5 in the afternoon, they let water down from a high lake flow down to a lower lake; the water passes a turbine and makes it turn. The turbine lets a generator turn and that way, they produce electricity. At night, when the demand for electricity is low and the nuclear power station produce more than the demand, they pump the water up again. A remarkable thing is that you cannot see the power plant: it is hidden inside the mountain, the “electric mountain”. When I saw the tunnels in the mountain, I thought I was in a James Bond movie or in an old weapon depot from the nazis. We could see one of the generators and some other important parts of the process of making electricity out of water. |
When we arrived at the youth hostel in Oxford, an old lady was waiting for us, to give us a guided ghost walk of Oxford. She had long silver hair and a long, hollow kind of face. The colour of her skin was rather pale. She had a very scary voice. She was a real ghost herself: her looks, her pronunciation, … At every important building, she told a real ghost story…. Oxford is a nice city, with a lot of old but nice buildings.
|
|
The last day of our journey. Breakfast was included in the price of the youth hostel; we had the choice between continental and English. Most of us chose continental, to the great sorrow of mr George, who advised us to take English. It was a delicious breakfast, and after that we got on the coach, on our way to Dungeness Nuclear Power Station. To keep ourselves busy, we watched Jurassic Park. I had already seen the movie and I was very tired. I constantly wanted to put my head down and sleep, but the coach wasn’t comfortable enough to sleep in, so I stayed “awake”. At the power plant, we had to walk around in an exhibition about nuclear power. It was very interactive, we could push buttons and play a quiz and other things like that. Then we had to go in a room with lots of mirrors on the walls and a big screen in front. The chairs were weird. They were attached to the floor and it seemed they were placed at random in the room. We saw a movie about nuclear energy with a guy who constantly flipped from one screen to the other. After that, one of the engineers talked to us about advantages and disadvantages of nuclear power, and we could ask him questions. He was very honest, and admitted that some nuclear power station cause miscarriages, increased risk on cancer, etcetera. In the power station in Doel they had denied that! I liked this visit best, because I was short and clear. |
|
Don Quichote in energieland (en flamand) |
| |
Zes uur. De wekker loopt af. Buiten donker en koud, maar binnen trekt de centrale verwarming zich op gang en leert een blik in de spiegel dat ochtendlicht ongenadig kan zijn. Een glaasje fris sinaasappelsap, recht uit de koelkast, doet wonderen. Een frisse stem uit de radio. De koffiezet pruttelt, de scheermachine zoemt, enkele sneetjes geroosterd brood springen op.
Al even stilgestaan bij het wondermiddel dat al dat moois voor ons mogelijk maakt? Elektriciteit. Energie. Het stroomt langs onzichtbare draden ons huis binnen, bezweert met flikkerende lichtjes al wat daar tevoren levenloos lag - stereoset, ladyshave of broodrooster, koelkast of fornuis, gameboy of portable.
Maar waar komt ze vandaan? Raakt ze ooit op? Of komt ze uit een onuitputbare bron? Is er zoveel van als we willen? Prangende vragen, vragen waarop de leerlingen van 5 mtwe met hun leerkracht fysica Grietje Dewulf wel eens een antwoord op wilden vinden.
|
|
Het energiedebat is niet uit de media weg te slaan Het Kyotoverdrag legt ons dwingende normen op om de luchtverontreiniging terug te schroeven. Gedaan met vervuilende, CO2 uitstotende centrales op “fossiele” brandstof. Gedaan de olietankers die zinken voor de kust van Galicië, gedaan het zwarte stof grijs van de steenkoolmijnen dat elke stukje groen van de Borinage overdekt. Maar wat nu? Moeten we binnen enkele jaren weer allemaal houtvuurtjes stoken om ons te verwarmen, duiken we de kast in op zoek naar die scheerzeep met kwast (échte mannen hebben dat toch nooit gelaten…), legt VTM bij gebrek aan kijkers de boeken neer – zullen we dan moeten leren leven zónder elektriciteit?
Enkele decennia geleden scheen er geen vuiltje aan de lucht. De Wetenschap had de oplossing gevonden: propere kernenergie zou ons bevrijden van roetemissies en een onuitputtelijke bron van energie vormen. Helaas bleken we de kleine lettertjes niet gelezen te hebben: er bleef een “klein probleem” in de vorm van nucleair afval, dat voor enkele honderden jaren dodelijk bleef. En naar verluidt was het risico op een ongelukje toch ook niet helemaal uit te sluiten – zoals bleek uit de ideologisch netjes verdeelde incidenten in Three Miles Island en Tsjernobyl. Een menselijk falen, zei men, nieuwe, strengere veiligheidsmaatregelen werden uitgevaardigd. Toch bleven er ondertussen onrustwekkende rapporten komen – bijvoorbeeld over het angstaanjagende hoge aantal tumoren, miskramen en geboorteafwijkingen bij mensen die in de omgeving van de opwerkingscentrale Sellafield in Engeland woonden. En dus besloten de politici in België dat de kerncentrales binnenkort gesloten moesten worden.
Groene jongens en meisjes menen het toverwoord gevonden te hebben in windenergie, en kijken met bewondering naar Denemarken, waar tussen de 10 en 15% van de energie nu al uit wind gehaald wordt. Maar wie wil er nu een windmolen in zijn tuin? Dan maar aan zee, waar er altijd wel wat wind waait? Maar de burgemeesters van de kustgemeenten schreeuwen moord en brand: de pure gestroomlijnde (hebt u hem?) skyline van blokkendozen zou in esthetische waarde moeten inboeten door die meters hoge wentelwiekmasten. Ornithologen waarschuwen dat veel vogels tot chop choy vermalen zullen worden door de ongenadig voortdraaiende wieken. Lichte slapers klagen over het aanhoudende gezoem van de rotors. Rekenaars cijferen ons voor dat we zo ongeveer de helft van België vol windmolens zouden moeten zetten om onze energiebehoefte te voldoen. Ach, laat die molens maar traag malen in Denemarken, of diep in het zuiden van Spanje. Tussen onze verkavelingen door passen ze toch niet écht…
Sommige mensen – optimisten - zweren bij de zon. Kan de oplossing voor onze steeds groeiende behoefte aan energie uit de hemel komen gevallen? Misschien wel, misschien niet.
Is er wel genoeg zon in dit drassige lage land bij de zee? En hoeveel plaats hebben we nodig om voldoende zon “om te zetten” in energie? En waarom zijn die collectoren en panelen zo verschrikkelijk duur? Kan die energiebron ooit rendabel zijn? En hoe kunnen we ooit een manier vinden om die “groene energie” op te slaan, en te gebruiken wanneer we die het meest nodig hebben: op een winterse dag, waarin dat waterzonnetje er nauwelijks in slaagt de ijsbloemen van de ruiten te verjagen…
Anderen dromen van een getijdencentrale, door bijvoorbeeld een dam op een getijdenrivier te bouwen, en het verschil tussen eb en vloed te gebruiken om elektriciteit op te wekken. De golfslag van de zee zou mogelijkheden kunnen hebben – zoals we in het Centre for Alternative Technology zelf konden vaststellen.
Nieuwe projecten halen energie uit de warmte die ontstaat bij composteren, of zetten de biogassen die daarbij opgewekt worden om.
Uiteindelijk blijkt het moeilijk een passend en sluitend antwoord te vinden op de vraag hoe we in de toekomst aan onze energiebehoefte zullen kunnen voldoen.
Zullen we een alternatieve energiebron kunnen vinden? Tot nog toe is er geen mirakeloplossing, en de tijd dringt. Meer en meer blijkt ook dat het energiedebat niet op zich staat. Het is nauw verweven met de manier waarop wij leven, en een aanpak van het energievraagstuk raakt heel wat aspecten van onze moderne Westerse leefwijze.
Denk maar eens even mee: in de meeste auto’s zit er slechts één iemand, en vaak wonen mensen in de ene stad en werken in de andere, terwijl mensen van die andere stad weer in die ene gaan werken. En allen leggen ze collectief datzelfde traject af – alleen in hun auto die plaats biedt aan vijf – en staan naast elkaar in de file. En ondertussen rijden treinen en bussen halfleeg over hetzelfde traject. En ja: we kunnen nu in december aardbeien eten, en druiven in januari, en passievruchten in februari. Aangevoerd in containers, over zee en door de lucht, want de consument moet krijgen wat hij wil wanneer hij het wil. Terwijl - zelf vastgesteld! – jonge mensen van bij ons nog nooit een raap van dichtbij hebben gezien…! En grondstoffen worden gedolven in het ene werelddeel, worden half afgewerkt in het andere om de finishing touch te krijgen in een derde…
|
|
Daarom wordt het steeds belangrijker rationeel om te gaan met de energiebronnen die we nu nog hebben. De uitdaging voor de jonge mensen van de wereld van morgen zal er misschien precies in liggen te schrappen wat niet echt nodig is, méér proberen te doen met mínder. Waarschijnlijk zullen we een aantal “verworvenheden” van onze moderne tijd weer in vraag moeten durven stellen. Waarom moet iemand van 16 een bromfiets krijgen voor zijn verjaardag? Is een fiets niet goed genoeg? Waarom nemen wij de auto om naar de Delhaize te gaan – op 15 minuten wandelafstand… Waarom steken we overal in huis de lichten aan, terwijl we alleen thuis zijn, of met zijn allen samen naar de tv kijken in de living?
Veel vragen, en vooralsnog weinig antwoorden.
Met de leerlingen van 5 mtwe wilden we de lessen “elektriciteit” die op het leerprogramma fysica staan, opentrekken, en ze integreren in een breder debat. Pasklare antwoorden verwachten we niet: als zelfs de “experten” er na jarenlange studies niet uitkomen, kunnen we dat nauwelijks verwachten van onze leerlingen. Maar we hopen dat we samen met hen vanuit een concreet wetenschappelijk gegeven de uitdagende en boeiende tocht kunnen ondernemen om te na te denken over hoe de samenleving van morgen er uit zal zien. |
Als opening van ons project gingen we op studiereis naar Engeland en Wales. We wilden er het thema vanuit verschillende invalshoeken benaderen. Daarom bezochten we eerst het Centre for Alternative Technology in Mid-Wales, daarna een waterkrachtcentrale in Snowdonia en tenslotte een nucleaire centrale in Zuid-Engeland. We “lardeerden” met een bergwandeling, een bezoek aan het geboortehuis van William Shakespeare, en een ghostwalk in Oxford. Bijkomende activiteiten zoals auto’s trotseren die van de ‘verkeerde’ kant afkomen, een nachtelijke zwempartij of een cursus toegepast koken, waren het toemaatje…
En alles in het Engels…
|
|
|
|
